Zijn er volwaardige alternatieven voor de klassieke dipool?

De meeste lokale radio’s in Vlaanderen gebruiken nog steeds dipoolantennes om hun signaal tot bij de luisteraar te brengen. Deze populaire antenne is relatief goedkoop, heeft geen te hoge windbelasting en door verschillende elementen bovenop elkaar te stapelen, verkrijg je voldoende versterking wat weer scheelt op de steeds hoger wordende elektriciteitsrekening.

Er bestaan ook andere – minder frequent gebruikte types – die even interessant zijn. Heeft u al eens gedacht aan circulaire antennes?

circulaire antennes

1105In tegenstelling tot een dipool die – bij de klassieke opstelling – een verticaal gepolariseerde golf geeft, levert een circulaire antenne zowel een verticale als een horizontale component af.  In theorie zouden dergelijk golven een hogere penetratie geven doorheen  gebouwen en minder onderhevig zijn aan multi-path (= fenomeen dat je niet alleen de rechtstreeks golf  van de zender ontvangt, maar ook één of meerdere door gebouwen gereflecteerde golven die voor storing zorgen). “Circulaire antennes zijn een schitterend systeem om in heuvelachtige en berglandschappen of in steden mee uit te zenden”, zegt Edo Dijkstra van TVV Sound. “Belangrijk is echter de hoogte waarop je deze antennes plaatst. Bij een hoogte van 25 à 35 meter gaat een groot deel van het vermogen verloren, ideaal is daarom 60 meter of hoger. Wij hebben in het verleden in Gent diverse circulaire antennes geplaatst en het resultaat was in de stad meestal meer dan bevredigend.”

Eén van de lokale radio’s die al jaren circulaire antennes gebruikt, is Radio Plus uit Gent (107.7 MHz). De antennes (zie uitgelichte afbeelding) staan opgesteld op de toren ‘Rabot 3’ aan de Opgeëistenlaan op een hoogte van 60 meter.  Het grote nadeel van circulaire antennes is de beperkte versterking (lees: verzwakking). Eén dergelijk element haalt een gain van -1,5 dB en straalt dus minder vermogen uit dan zijn grote broer ‘de dipool’.  Gevolg hiervan is dat je meer zendvermogen nodig hebt om dezelfde ERP te bereiken (en bijgevolg meer elektriciteitsverbruik).  Wil je toch iets van versterking creëren, dan kan je antennes onder elkaar plaatsen, op voorwaarde dat je voldoende plaats op de mast hebt.

omni-directioneel

dipoolWe weten dat de klassieke dipool  – afhankelijk van de dikte van de montagebuis en mast – tussen de 3 à 6 dB verliest in de achterwaartse richting.   Terwijl iedereen de mond vol heeft dat 100 Watt veel te weinig is voor een radiostation, boeten heel wat radio’s in aan comfort omdat ze in de ‘slechte’ richting soms maar uitzenden met 25 Watt ipv de 100 Watt waar ze recht op hebben (ingeval van een omni-directioneel patroon).

Alternatief? Een collineaire antenne want dat is een perfecte rondstraler die op papier in alle windrichtingen even sterk uitzendt) zodat je overal het 100 Watt gabarit perfect kan invullen. Maar… ook hier weer een minpuntje.  Dit type antenne heeft geen winst (gevolg: veel meer vermogen erin stoppen) en is met 3 meter tamelijk hoog (bijgevolg een hogere topbelasting).

De ideale wereld bestaat dus niet, zodat de meeste stations gewoonweg blijven dipool arrays installeren. Op technisch vlak is er de afgelopen jaren enorm  veel veranderd (automatisering, digitalisering, ..), maar op vlak van de hoogfrequent techniek blijven we ons behelpen met dezelfde technieken als bij het begin van de vrije radio. Lang leve de goede oude dipool!

©Lokale Radio in Vlaanderen 

Advertenties

4 gedachtes over “Zijn er volwaardige alternatieven voor de klassieke dipool?

  1. Begin eens met een frequentieplan met een stap van 0.2 MHZ en ook een uitmesten van 100W zenders naar iets dat tussen 500 en 5000W zit? In Veurne kun je radio X nog nemen aan 42dBµ, de andere freq van Radio X is 56dBµ. Beide 100W, maar steeds met een lage signaal/ruis, want telkens weer te dicht (0.1mhz) van een andere radio die daardoor ook slecht of onhoorbaar is …

  2. dat ze beginnen met alle clusters te bekijken en stations die 3 frequenties hebben die voldoende overlapping hebben te vervangen door 1 zender met 500Watt.
    De twee andere frequenties laat je dan definitief vallen in het plan en je kunt dan veel meer spreiding geven aan de buren tegenover elkaar.

    1. Klopt, Tom! Veel radiostations staren zich blind aan de “versterking” van een antenne maar vergeten dat een antenne echt geen versterker is! De “gain” gaat altijd ten koste van een verandering in het stralingsdiagram. Soms kan dat een voordeel zijn, maar soms ook een nadeel.
      Jammer genoeg wordt er nog veel te weinig onderzoek gedaan naar optimalisatie van een antennesysteem in functie van de regio waar men een deftige ontvangst wil. Want een duur antennesysteem zorgt niet altijd voor betere ontvangst.
      En dan hebben we het nog niet gehad over de ontvangstantenne….

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s